Thứ Ba, 19 tháng 1, 2016

Anh Hoang trước là một chuyên gia vật lý trị liệu. Cách đây 3 năm, anh hợp tác cùng bạn học Ray Esquieres và em họ Tin Ly mở công ty chuyên phân phối đồ ăn nhanh tại hẻm Goldsbrough, TP Melbourne- Úc. Công ty của Hoang lấy tên là Rolld, chuyên bán các món ăn được ưa chuộng trên đường phố mang phong cách ẩm thực của quê hương Việt Nam.

Ban đầu, Hoang và những người sáng lập nhắm vào khách hàng tiềm năng là các chuyên gia của một số công ty lân cận như Deloitte, National Australia Bank, King Wood Mallesons và CGU Insurance. Tuy nhiên, sau 3 năm, công ty của anh mở rộng quy mô lên đến 800% và Hoang đang tính đến chuyện mở rộng thương hiệu ra nước ngoài.

 Chàng trai Việt tại Úc trở thành đại gia nhờ gỏi cuốn - 1

Triệu phú gốc Việt tại Úc, Bao Hoang. Ảnh: Financial Review

Hiện tại, Rolld có 36 chi nhánh ở các bang Victoria, New South Wales, Queensland, Tây Úc và khu vực ACT, với doanh thu hằng năm đạt 40 triệu USD. Trong đó, 50% doanh thu đến từ 5-6 triệu chiếc gỏi cuốn được bán ra mỗi năm.

70% số chi nhánh do Hoang và 2 người sáng lập điều hành, còn lại là cửa hàng nhượng quyền. Nói về mục tiêu thành lập công ty, Hoang bộc bạch: “Chúng tôi muốn cung cấp một món ăn thay thế sushi”. Anh thừa nhận để kinh doanh thành công một loại thực phẩm tại Úc là điều không dễ dàng.

“Bạn phải có niềm đam mê thực sự. Khởi nghiệp mà vốn ít rất khó khăn. Bạn phải xây dựng một thương hiệu mạnh bởi chỉ cần doanh thu giảm 10%, bạn có thể sẽ gặp rắc rối” – Hoang nói thêm.

Rolld sẽ mở cửa hàng đầu tiên ở Nam Úc trong năm nay và Hoang cho biết mục tiêu đến cuối năm 2018, công ty anh phải mở rộng lên 100 chi nhánh, bao gồm ở nước ngoài như thủ đô Manila – Philippines, thậm chí là Anh và Mỹ - nơi thị trường đã bão hòa với nhiều loại thức ăn nhanh nổi tiếng gồm hamburger và pizza.

Kể từ sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, các cửa hàng bán đồ ăn nhanh cho khách mang đi chiếm ưu thế trong lĩnh vực bán lẻ. Hôm 15-1, Cục Thống kê Úc công bố số liệu cho thấy các quán cà phê, nhà hàng và dịch vụ thức ăn nhanh tại quốc gia này có doanh thu tăng 1%, tương đương 3,4 tỉ USD chỉ trong tháng 11-2015.

Cận Tết, dịch vụ đổi tiền lẻ không còn công khai như trước nhưng khách hàng có nhu cầu đổi bao nhiêu các chủ quầy cũng đáp ứng được.

Tại các cổng đền, chùa, phủ ở Hà Nội dịch vụ đổi tiền lẻ đã được chuyển từ dịch vụ công khai sang dịch vụ “bí mật”. Số tiền lẻ được một số người giấu bên dưới những sạp hàng vàng mã, hương hoa, khách cần đổi bao nhiêu cũng có. Giá đổi còn tùy thuộc vào mệnh giá. Tiền mệnh giá thấp, mới thì phí đổi càng cao.

 Đổi tiền mới phí "chát" "muốn bao nhiêu cũng có" - 1

Dịch vụ đổi tiền lẻ được chuyển từ dịch vụ công khai, sang dịch vụ “bí mật”, tiền cất trong túi nilon đen nhưng khách hàng cần bao nhiêu cũng có.

Năm nay Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tiếp tục thực hiện việc không đưa tiền mới có mệnh giá từ 5.000 đồng trở xuống ra lưu thông trong dịp Tết Nguyên Đán.

Đó cũng là những mệnh giá mà người dân hay dùng để đi lễ chùa đầu năm. Vì vậy, với quy định này, những quầy hàng đổi tiền lẻ lại càng có dịp “chặt chém” khách hàng.

Tại lối vào phủ Tây Hồ (quận Tây Hồ), hàng chục quầy đổi tiền lẻ vẫn được bày ra công khai trong những tủ kính, xen kẽ với các mặt hàng vàng mã, nến, hương.

Giá đổi ở đây đều được các tiểu thương treo biển niêm yết, khách hàng không thể mặc cả. Trung bình cứ đổi 100 ngàn đồng mệnh giá 1.000 đồng thì khách nhận lại 80 ngàn đồng tiền lẻ mới, đổi tiền lẻ mệnh giá 500 đồng thì chỉ được nhận lại 70 ngàn đồng.

Có mặt tại chùa Quán Sứ, việc đổi tiền lẻ không được công khai như bên phủ Tây Hồ, nhưng khi khách hàng hỏi có tiền lẻ đổi không, nhiều chủ hàng  ngồi gần cổng chính chạy ra giành khách, dõng dạc “Em cần bao nhiêu cũng có!”.

Tại đây, người bán hàng ngang nhiên chèo kéo, mời mọc khách vào đổi tiền, mua hàng. Họ không bày những cọc tiền công khai trên sạp mà cất giấu rất kỹ trong nhiều lớp túi bóng màu đen dưới các sạp hàng.

Các tiểu thương bán vàng mã hai bên cổng chùa chính là nguồn đổi tiền lẻ của nhiều khách hàng. Họ có sẵn nhiều mệnh giá tiền lẻ từ 500 đồng đến 20.000 đồng. Giá đổi phụ thuộc vào mệnh giá tiền và số tiền đó còn mới, nguyên seri hay không.

Khi đổi 100 ngàn với mệnh giá 5.000 đồng, khi đổi khách hàng chỉ nhận lại được từ 80-85 ngàn đồng tiền lẻ. Nếu muốn tiền lẻ mới còn liền seri thì chỉ đổi được từ 70-75 ngàn đồng tiền lẻ.

Để lôi kéo khách hàng, nhiều chủ quầy còn bảo, muốn đổi bao nhiêu cũng có, đổi tiền triệu cũng được. Nếu đổ lớn, hàng chục triệu thì phải đặt cọc trước, hôm sau sẽ có người đến giao tiền theo đúng địa chỉ rồi thanh toán nốt.

Tuy nhiên, những người đổi tiền ở đây chỉ đồng ý đổi từ 100 ngàn đồng trở lên bởi 50 ngàn ít quá, không bõ đếm?!

Vừa đếm tiền lẻ đổi cho PV, bà chủ sạp hàng vừa liếc nhìn xung quanh rồi bảo: “Càng gần tết, Công an tuần tra càng nhiều. Phải cận thận, lỡ chẳng may công an đi bắt được là chết, đi tong chục triệu chứ trả chơi”.

Hiện nay, nhiều trang mạng công khai quảng cáo dịch vụ đổi tiền lẻ dịp Tết Bính Thân 2016. Tại các website như: photien, doitienmoi, doitien.net... đã tung ra nhiều quảng cáo hấp dẫn để thu hút khách hàng. Cụ thể, họ quảng cáo đổi cả các mệnh giá từ nhỏ nhất từ 200 đồng đến 10.000 đồng cho tới các mệnh giá lớn hơn như 20.000, 50.000 đồng, thậm chí 200.000 đồng. Ngoài ra còn có sẵn tiền ngoại tệ có seri đẹp, tiền in hình con khỉ may mắn cho năm Bình Thân.

Tuy nhiên, giá đổi ở các website này cao ngất ngưởng so với bên ngoài. Phí đổi loại tiền 200, 500 đồng lên tới 80%. Có nghĩa là bạn bỏ ra 100 ngàn đồng sẽ chỉ nhận lại 20.000 đồng tiền 200 đồng hoặc 500 đồng, với lý do NHNN không in các mệnh giá tiền lẻ từ 5000 trở xuống thì đổi càng đắt. Ngược lại, với các loại mệnh giá cao hơn từ 1.000 đến 5.000 đồng mức phí giảm dần theo từng mệnh giá.

Độc quyền

Những ngày gần đây, thị trường vàng nổi lên hiện tượng các cửa hàng SJC không chịu mua vàng cong vênh, vàng 1 chữ số, dù đó là vàng do Cty SJC sản xuất ra. Nếu người dân muốn bán phải chấp nhận chịu lỗ 500.000  -  1 triệu đồng/lượng.

Sở dĩ có hiện tượng trên bởi từ cuối năm 2011, SJC được chọn là thương hiệu vàng quốc gia cho đến nay, mọi giá mua vào, bán ra đều do doanh nghiệp SJC điều hành. Dù đại diện SJC luôn tuyên bố căn cứ vào giá thế giới để hình thành giá vàng SJC, nhưng hiện giá vàng SJC luôn cao hơn giá vàng thế giới gần 4 triệu đồng/lượng. Các thương hiệu vàng khác như: AAA của Ngân hàng Nông nghiệp hay vàng Rồng Thăng Long của Bảo Tín Minh Châu... phải lấy giá SJC tham khảo để quyết định giá của mình. Và nghiễm nhiên, vàng SJC cao hơn vàng thương hiệu khác 2 triệu đồng/lượng, vì thương hiệu độc quyền của mình.

 Vàng SJC cậy thế độc quyền gây khó ra sao? - 1

Người dân phản ánh vàng SJC 1 chữ số đang bị nhiều cửa hàng ép giá.

Sau khi SJC giải thích không mua lại vàng SJC 1 chữ bởi đã hết hạn mức dập lại vàng do NHNN cấp, lập tức ngày 12/1, NHNN cho phép Cty SJC được tiếp tục gia công vàng miếng với hạn mức 30.000 lượng trong 6 tháng đầu năm 2016, khiến giá vàng SJC giảm còn: 32,63 triệu đồng/lượng mua vào – 32,89 triệu đồng/lượng bán ra. Mức giá này đã giảm tổng cộng khoảng 1,1 triệu đồng mỗi lượng (giảm 3,2%) so với thời điểm tháng 11/2015.

Trong hai phiên giao dịch gần đây (ngày 17 và 18/1), chênh lệch giá vàng ở chiều mua - bán cũng có sự khác biệt đáng kể ở các địa phương, đơn cử: Thị trường Hà Nội lên đến 280.000 đồng/lượng; TPHCM: 260.000 đồng/lượng. Tuy nhiên, nếu so với hơn 2 tháng trước đây, mức giảm 1 triệu đồng/lượng, tại các đơn vị thu mua lại vàng miếng SJC, cứ 1.000 lượng vàng nằm tồn kho sẽ bị “bốc hơi” khoảng 1 tỷ đồng. Vì vậy, đơn vị của SJC không dám mua vào thời điểm này là điều dễ hiểu.

Trao đổi với PV Tiền Phong, bà Lê Thúy Hằng - Giám đốc chi nhánh SJC miền Bắc (Hà Nội) cho biết, mức chênh lệch mua vào, bán ra được căn cứ theo giá trên thị trường vàng thế giới và nhu cầu vàng trong nước. “Có thời điểm, mức chênh lệch vàng SJC khoảng 10.000 đồng/lượng, nhưng cũng có lúc mức chênh lệch lớn hoàn toàn phụ thuộc vào thị trường. Bản thân doanh nghiệp phải đặt ra mức chênh lệch phù hợp từng thời điểm để đề phòng rủi ro”, bà Hằng nói.

Ông Lưu Quang Điền, nguyên Phó Tổng giám đốc SJC Hà Nội, phân tích, bản thân SJC cũng là doanh nghiệp nên phải cân nhắc lợi nhuận để điều chỉnh giá mua vào, bán ra. Việc dập lại vàng 1 chữ theo quy định mất 60.000 đồng/lượng và không hiểu lý do gì, Cty SJC vẫn để mức chênh lệch mua vào, bán ra lên đến gần 300.000 đồng/lượng. “Người dân nên giữ vàng 1 chữ, không nên sốt ruột đi đổi sang vàng 2 chữ, vì chất lượng vàng như nhau”, ông Điền nói.

Theo ông Điền, thời điểm này, SJC đặt mua vào với giá thấp để đề phòng rủi ro. Nếu giá vàng xuống, SJC có thể nghiền thành vàng nguyên liệu để chế tác ra vàng trang sức. Nếu giá vàng lên, SJC thắng lớn.

Nên cho nhiều doanh nghiệp dập lại vàng SJC

Ông Nguyễn Hoàng Minh, Phó Giám đốc Chi nhánh NHNN tại TP Hồ Chí Minh, cho biết: Hiện, lượng vàng móp méo tồn kho của SJC còn trên dưới 2.000 lượng, trong khi đó Cty SJC có nguồn vốn giới hạn nên ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp này. Trước đó, do hạn mức gia công vàng miếng đã hết, Cty SJC gửi kiến nghị lên NHNN xin cho việc gia công vàng miếng loại 1 chữ và vàng móp mép cho năm 2016 (với tổng số lượng là 60.000 lượng). Năm 2014, SJC được NHNN cấp hạn mức gia công 50.000 lượng vàng, năm 2015 là 65.000 lượng. Và khi NHNN chấp thuận hạn mức trong 6 tháng khiến giá vàng SJC bỏ xa giá vàng các thương hiệu khác.

Trong khi đó, ông Vũ Huy Tăng-Phó Giám đốc Cty Vàng bạc đá quý Agribank cho biết, doanh nghiệp xin chuyển đổi thương hiệu vàng của Agribank nhiều năm nay nhưng NHNN chưa cho phép. Hiện, công ty vẫn phải mua vào vàng thương hiệu mình đã bán ra. Ông Tăng tính toán, thời điểm cách đây hai năm công ty mua vào của dân giá 35 triệu đồng/lượng. Số lượng mua vào lên đến hàng nghìn lượng. Bây giờ dù có chuyển đổi sang SJC thì mỗi lượng vàng doanh nghiệp thiệt hơn 2 triệu đồng/lượng.

Ngày 12/1/2016, NHNN có văn bản chấp thuận cho Cty SJC được gia công vàng miếng SJC móp méo thành vàng miếng SJC với hạn mức 30.000 lượng trong 6 tháng đầu năm 2016. Cùng ngày, NHNN có văn bản yêu cầu NHNN chi nhánh TPHCM thực hiện giám sát chặt chẽ quá trình gia công lại vàng miếng SJC móp méo thành vàng miếng SJC tại Công ty SJC theo đúng quy định hiện hành.

Bên cạnh đó, NHNN yêu cầu Cty SJC khẩn trương thực hiện đúng nghĩa vụ và trách nhiệm bảo hành sản phẩm vàng miếng do công ty sản xuất, gia công để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người dân. Vì thế, NHNN khuyến cáo người dân nên bình tĩnh trước mọi quyết định mua, bán vàng miếng SJC để tránh thiệt hại không đáng có.

Sau khi tập đoàn mẹ ở Pháp là Casino Group cho biết sẽ chuyển nhượng toàn bộ hệ thống BigC tại Việt Nam ngay trong quý I/2016, Reuters đưa tin cả 2 tập đoàn đa ngành lớn của Thái Lan là Berli Jucker và Central Group cùng ngỏ ý muốn mua lại, dù mức giá thương vụ này được dự báo lên tới 800 triệu USD.

Những tập đoàn đình đám của Thái Lan

Tập đoàn Berli Jucker (BJC) là công ty xuất nhập khẩu lớn tại Thái Lan, và là một trong 5 đơn vị thành viên của TTC Holdings. Với hơn 130 năm tồn tại, Berli Jucker đã phát triển từ một công ty chuyên về xay xát lúa, khai thác khoáng sản để trở thành một tập đoàn đa ngành, tham gia vào hầu hết các công đoạn sản xuất, đóng gói và phân phối hàng hóa xuất nhập khẩu. Sự thành công của BJC trong hơn 90 năm đã giúp nó trở thành một trong 5 doanh nghiệp đầu tiên được niêm yết trên sàn chứng khoán Thái Lan vào năm 1975.

Năm 2001, Berli Jucker trở thành một bộ phận của TCC Holdings, một trong những tập đoàn lớn nhất của Thái Lan chuyên lĩnh vực sản xuất đồ uống có cồn, kinh doanh thương mại, công nghiệp, bất động sản và dịch vụ tài chính. Trong những năm sau đó, Berli Jucker đi theo con đường thâu tóm các doanh nghiệp lớn tại Thái Lan, Malaysia..., khi mua cổ phần của Can Co. (một công ty sản xuất lon nhôm) và Jacy Foods Snd Bhd (công ty chuyên phân phối đồ ăn nhẹ ở Hong Kong, Singapore, Philippines và Brunei).

Trong khí đó, với gần 90 năm tuổi, Central Group hiện là tập đoàn bán lẻ lớn nhất Đông Nam Á. Tuy nhiên, quay ngược dòng thời gian, vào năm 1927, Central Group không phải là một trung tâm thương mại mà chỉ là một cửa hàng tạp hóa nhỏ tại quận Thonburi ở bờ Tây sông Chao Phraya.

Chủ cửa hàng, Tiang Chirathivat không phải là người Thái. Ông di cư tới Bangkok từ Hải Nam, Trung Quốc trước đó 2 năm, vào năm 1925. Nhờ có tài kinh doanh, công việc làm ăn của Tiang Chirathivat diễn ra thuận lợi. Tới năm 1956, Tiang quyết định mở rộng kinh doanh. Ông mở ra khu trung tâm thương mại Central Trading tại Chinatown. Đây chính là tiền thân của Central Group ngày nay. Central Trading lúc đó bán nhiều loại mặt hàng, từ quần báo cho tới đồ gia dụng.

Tại thời điểm đó, Central Trading là trung tâm mua sắm đầu tiên ở Thái Lan, và cũng là nơi đầu tiên đề ra mức giá cố định. Trước đó, hàng hóa được bán theo kiểu “thuận mua vừa bán”. Với việc đưa ra mức giá cố định không mặc cả, Central Trading trở thành một cuộc cách mạng trong kinh doanh bán lẻ tại Thái Lan.

Năm 1974, tập đoàn này tiến công vào trung tâm Bangkok, mở ra khu mua sắm Central Childom. Năm 1982, tập đoàn này mở rộng sang phân khúc trung tâm mua sắm với Central Plaza Ladprao ở Bắc Bangkok.

Tới năm 1983, Central Group có thêm lĩnh vực kinh doanh khách sạn, đây là lĩnh vực đưa Central ra khỏi biên giới Thái Lan để mở rộng ra nhiều khu vực khác trên thế giới như đảo Bali, Maldives hay Trung Đông.

Sau quãng thời gian tự mở rộng và phát triển, tới giai đoạn những năm 90, Central Trading đẩy mạnh việc thâu tóm các công ty khác. Tập đoàn nàyvà liên doanh với nhà bán lẻ Pháp để cho ra đời thương hiệu Big C, chính thức bước chân vào kinh doanh siêu thị năm 1994.

Tới năm 1995, Central hoàn tất việc thâu tóm nhà bán lẻ Robinson, đồng thời đẩy mạnh đầu tư sang các loại hàng hóa đặc thù như chuỗi cửa hàng điện máy, cửa hàng thuốc, cửa hàng tiện lợi,...

Điểm nhấn của Central Group đó là thâu tóm khu phức hợp World Trade Center vào năm 2002. World Trade Center là khu phức hợp thương mại khổng lồ ở khu vực Ratchaprasong, trung tâm Thái Lan, với nhiều thương hiệu nổi tiếng thuê mặt bằng. World Trade Center sau đó đã được đổi tên thành CentralWorld, và hiện được biết đến như biểu tượng của tập đoàn. Khu phức hợp này đã bị cháy trong cuộc biểu tình tại Thái Lan vào năm 2010.

 "So găng" 2 tỷ phú Thái muốn mua lại BigC Việt Nam - 1

Tại Việt Nam, dấu ấn của tỷ phú giàu thứ ba Thái LanCharoen Sirivadhanabhakdi khá rõ ràng khi ông nắm trong tay một gia sản khổng lồ. 

Những nhà lãnh đạo tài ba

Nhà sàng lập kiêm chủ tịch tập đoàn  Central Group là Tiang Chirathivat có tới 3 người vợ và 25 người con. Sau khi ông Tiang qua đời vào năm 1968, những người con trai của ông Tiang lần lượt nắm giữ vị trí này cho đến tận ngày nay. Con cả của Tiang, Samrit giữ ghế chủ tịch từ năm 1968 đến năm 1989, tiếp theo đó là người con thứ hai Wanchai, là chủ tịch từ năm 1989 đến năm 2002. Một người con khác của ông Tiang, Sudhichai vừa trở thành chủ tịch mới nhất của Central Group vào tháng 11 vừa qua sau nhiều năm giữ vai trò CEO tập đoàn.

Những người con của ông Tiang, hay thế hệ thứ hai của gia tộc Chirathivats đã vận hành Central Group trong gần nửa thế kỷ. Quãng thời gian đủ lâu để thế hệ này chuẩn bị chuyển giao quyền lực cho thế hệ thứ 3. Tos Chirathivat, gương mặt sáng giá nhất trong thế hệ thứ 3 của gia tộc Chirathivat, vừa vượt qua người bác Sudhitham của mình để trở thành CEO của tập đoàn.

Tos năm nay 49 tuổi, có bằng MBA tại đại học Columbia, Mỹ và làm việc cho Citibank trước khi quay về Central vào năm 1989, hiện đang là nhân vật chủ chốt trong mảng bán lẻ của tập đoàn. Xét về tuổi tác, Tos là người con ít tuổi nhất trong số 8 người con của ông Samrit, nhưng lại đang nắm giữ vị trí rất cao trong tập đoàn.

Là một người ít nói, cứng rắn và có khả năng học cực kỳ nhanh chóng, vị tỷ phú 44 tuổi đã đưa Central Group trở thành "kẻ tàn nhẫn", vì những thương vụ nhượng quyền thương mại và thâu tóm các nhãn hiệu sinh lời. Tập đoàn này sở hữu rất nhiều thương hiệu, từ những cửa hàng địa phương, siêu thị Family Mart, tới chuỗi cửa hàng bán đồ dùng văn phòng OfficeMate, vật liệu xây dựng và cả trong ngành y tế...

Tại Central Group, tất cả những nhân sự cao cấp trong tập đoàn đều là thành viên trong gia đình Chirathivat. Có thể nói, Central Group là một tập đoàn gia đình – theo đúng nghĩa đen. Theo nhiều thông tin, hiện có khoảng 150 người trong gia tộc này đang làm việc tại tập đoàn.

Song song với việc bổ nhiệm ông Tos vào vài trò CEO tập đoàn, Central Group cũng tiến hành tái cơ cấu. 5 lĩnh vực chủ chốt, bao gồm bán lẻ, phát triển bất động sản, bán buôn, khách sạn và nhà hàng đã được chia ra cho 8 công ty riêng biệt. Đây là lần tái cơ cấu sâu rộng nhất của tập đoàn trong vòng 30 năm qua để đảm bảo tập đoàn sẽ hoạt động hiệu quả hơn và cạnh tranh tốt hơn.

Chỉ riêng mảng bán lẻ lại được chia nhỏ ra thành 4 phần, bao gồm trung tâm thương mại và cửa hàng tiện lợi. Mỗi mảng kinh doanh lại có một giám đốc điều hành riêng để quyết định hoạt động kinh doanh. Các vấn đề lớn sẽ được thảo luận tại một ủy ban điều hành, trong đó tất cả các CEO ngồi lại với nhau để giải quyết vấn đề. Ủy ban này họp ít nhất 25 lần mỗi năm.

Dưới sự lãnh đạo của cả một gia đình, Central Group đang tiếp tục tăng trưởng với tốc độ chóng mặt, đặc biệt là tích cực mở rộng ra nước ngoài. Thực tế, ngoài mảng kinh doanh khách sạn, Central Group mới bắt đầu mở rộng ra ngoài Thái Lan vài năm trở lại đây.

Năm 2011, tập đoàn này mở trung tâm ngoài Thái Lan đầu tiên tại tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc và tới năm 2014 này mới mở một trung tâm khác tại Jarkata, Indonesia.

Ông chủ 71 tuổi Charoen Sirivadhanabhakdi của Berli Jucker hiện là người giàu thứ hai tại Thái Lan, với tổng tài sản 10,4 tỷ USD. Là ông chủ của TCC Holdings, tên tuổi tỷ phú này gắn với những thương hiệu hàng đầu thế giới như ThaiBev, Fraser&Neave, và cả đội bóng của giải ngoại hạng Anh - Everton - trong vai trò nhà tại trợ lâu năm.

Vị tỷ phú này bắt đầu khởi nghiệp từ một doanh nghiệp sản xuất đồ uống có cồn. Năm 1995, tỷ phú Charoen chính thức sáng lập lên hãng bia ThaiBev với thương hiệu bia Chang nổi tiếng. Chỉ sau 5 năm gia nhập thị trường, Chang chiếm thị phần tới 60% trên thị trường Thái Lan.

Ngoài ThaiBev hoạt động trong lĩnh vực đồ uống, dưới trướng tỷ phú Charoen còn có 2 tên tuổi lớn là Berli Jucker hoạt động đa ngành (đồ uống, sản xuất lon, chai thuỷ tinh, bán lẻ, cửa hàng tiện lợi…) và TCC Land hoạt động trong lĩnh vực bất động sản.

Charoen có 5 người con. Hiện tại, con trai ông, Thapana Sirivadhanabhakdi là Giám đốc điều hành tại ThaiBev, con gái Wallapa là Giám đốc điều hành của TTC Land. Con trai út của ông, Panote Sirivadhanabhakdi là thành viên Hội đồng quản trị của F&N.

 "So găng" 2 tỷ phú Thái muốn mua lại BigC Việt Nam - 2

Tỷ phú Tos Chirathivat, gương mặt sáng giá nhất trong thế hệ thứ 3 của gia tộc Chirathivat.

"Cuộc chiến" của 2 tỷ phú Thái tại thị trường Việt

Bắt đầu vào Việt Nam từ năm 1993, thông qua các khoản đầu tư tại đây có thể thấy tỷ phú Charoen Sirivadhanabhakdi đang dành sự quan tâm đặc biệt đến thị trường trong nước.

BJC - đối tác từng đứng ra đàm phán mua lại Metro Việt Nam - trước đó, đã mua lại 65% cổ phần của Phú Thái Group – một doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực phân phối hàng tiêu dùng. Năm 2013, BJC đã mua lại cổ phần của đối tác nhật trong chuỗi cửa hàng tiện lợi Family Mart và đổi tên thành B'smart với tổng cộng 94 cửa hàng trên khắp cả nước.

Trước đó, BJC đã xuất hiện từ khá lâu và hoạt động trong lĩnh vực sản xuất chai thủy tinh, lon đựng đồ uống tại Việt Nam. BJC còn có một nhà máy sản xuất giấy vệ sinh Cellox và dây chuyền sản xuất đậu phụ ICHIBAN.

Tập đoàn của tỷ phú Charoen thông qua công ty con của mình là TTC Land cũng là chủ sở hữu khách sạn Melia Hà Nội. Trong vòng vài năm trở lại đây, Melia luôn đạt doanh thu trên 20 triệu USD và lợi nhuận trước thuế khoảng 10 triệu USD.

Điều đặc biệt, không chỉ sở hữu hai tòa tháp khách sạn Melia, tỷ phú Thái còn sở hữu hai khách sạn khác tại Hà Nội là Fraser Suites và cao ốc văn phòng tại TPHCM Melinh Point Tower.

Năm ngoái, Thaibev thuộc BJC cũng từng tỏ rõ ý định mua lại cổ phần (dự kiến là 53%) tại hãng bia Sài Gòn (Sabeco) khi công ty này thực hiện kế hoạch cổ phần hóa.

Ngoài ra, Fraser&Neave (F&N) hiện là cổ đông nước ngoài lớn nhất và đối tác chiến lược khi sở hữu 11% cổ phần của Vinamilk – tương ứng lượng cổ phiếu trị giá hơn 750 triệu USD. Mới đây, sau khi SCIC công bố kế hoạch thoái toàn bộ 45% cổ phần sở hữu tại Vinamilk, F&N được cho là một trong những ứng viên sáng giá. Truyền thông từng loan tin về việc F&N gửi đề nghị chào mua cổ phần Vinamilk nhưng F&N đã bác bỏ thông tin này ngay sau đó.

BJC đã xuất hiện tại Việt Nam từ khá lâu, hoạt động trong lĩnh vực sản xuất chai thủy tinh, lon đựng đồ uống. Năm 2013, BJC bắt đầu thực hiện M&A, khi bỏ gần 40 triệu USD mua lại cổ phần chi phối hãng sản xuất đậu phụ ICHIBAN và Thái An, một doanh nghiệp bán lẻ ở miền Bắc.

Tiếp đó, "ông lớn" này hất Family Mart khỏi liên doanh Family Mart - Phú Thái và nhảy vào thế chân. Sau thương vụ này, các cửa hàng tiện lợi của Family Mart liên doanh với Phú Thái đều bị đổi tên thành B'mart.

Mới đây, BJC cũng trở thành cái tên được truyền thông Việt Nam và Thái Lan liên tục nhắc đến, khi là đơn vị theo đuổi mua mua bán chuỗi siêu thị bán buôn hàng đầu Metro từ tay tập đoàn mẹ của Đức, với mức giá hơn 850 triệu USD.

Riêng TTC Land, tập đoàn chuyên đi thâu tóm bất động sản của tỷ phú người Thái cũng có tài sản tại Việt Nam. Thông qua công ty con SAS Trading Ltd, TTC Land hiện nắm giữ 65% cổ phần của khách sạn 5 sao Melia Hà Nội.

Bà Tống Thị Minh, Vụ trưởng Vụ Lao động tiền lương - Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB-XH), cho biết qua số liệu khảo sát của 63 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, gồm 13.178 doanh nghiệp (DN) với 2,4 triệu người lao động (NLĐ), tiền thưởng Tết Nguyên đán năm 2016 cao hơn năm 2015.

Không quy định về mức thưởng

Tết Dương lịch 2016, bà Minh cho biết 72% DN báo cáo có thưởng với mức bình quân khoảng 1,18 triệu đồng/người (tăng 1,6% so với năm 2015). Người có mức thưởng cao nhất là 2,028 tỉ đồng, thuộc về một DN đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) ở TP HCM. Người có mức thưởng thấp nhất là 24.000 đồng, cũng thuộc một DN FDI nhưng ở tỉnh Thái Bình.

Tại Hà Nội, người có mức thưởng cao nhất là 30 triệu đồng, thuộc DN FDI; người có mức thưởng thấp nhất là 150.000 đồng ở công ty có cổ phần, vốn góp của nhà nước và DN FDI. Tại TP HCM, người có mức thưởng cao nhất là 2,028 tỉ đồng và người  thấp nhất là 134.000 đồng, đều ở DN FDI.

 Thưởng Tết chênh nhau... 84.000 lần - 1

Mức thưởng Tết Nguyên đán bình quân ở các doanh nghiệp dệt may tại TP HCM năm nay là 1 tháng lương (Ảnh: VĨNH TÙNG)

Về thưởng Tết Nguyên đán năm 2016, đại diện Bộ LĐ-TB-XH cho biết 87% DN báo cáo dự kiến có thưởng với mức bình quân 1 tháng lương (khoảng 5,53 triệu đồng/người, tăng 15,7% so với Tết Nguyên đán năm 2015). Người có mức thưởng cao nhất là 624 triệu đồng (ở DN FDI tại tỉnh Hải Dương) và người có mức thưởng thấp nhất là 40.000 đồng (ở DN FDI tại tỉnh Bình Phước).

Tại Hà Nội, mức thưởng cao nhất là 100 triệu đồng/người và thấp nhất là 450.000 đồng/người, đều thuộc DN FDI. Tại TP HCM, mức thưởng cao nhất là 600 triệu đồng/người, thuộc DN dân doanh và mức thấp nhất là 3,09 triệu đồng/người, thuộc DN FDI.

Thứ trưởng Bộ LĐ-TB-XH Phạm Minh Huân cho biết mức thưởng Tết có thể cao hơn bởi nhiều DN không báo cáo. Hiện nay, chưa có quy định mang tính bắt buộc DN báo cáo thưởng Tết. Bộ Luật Lao động cũng chỉ khuyến khích DN thưởng Tết chứ không quy định mức thưởng cụ thể.

Theo Bộ LĐ-TB-XH, hiện các địa phương vẫn tiếp tục rà soát, nắm tình hình, kết hợp vận động DN tìm giải pháp thúc đẩy sản xuất, tiêu thụ sản phẩm, tiết kiệm chi phí khác để có kinh phí trả nợ lương và chia sẻ với NLĐ chi tiêu trong dịp Tết.

Lương ngành cao su, dầu khí giảm mạnh

Theo đánh giá của Bộ LĐ-TB-XH, năm 2015, kinh tế vĩ mô tiếp tục ổn định và tăng trưởng cao, lạm phát được kiểm soát ở mức thấp. Việc sản xuất, kinh doanh của các DN ổn định, thuận lợi hơn năm 2014 nên DN có điều kiện để quan tâm và chăm lo NLĐ tốt hơn.

Tiền lương năm 2015 có xu hướng ổn định và tăng khá so với năm 2014 (bình quân ước đạt 5,53 triệu đồng/người/tháng, tăng khoảng 8% so với năm 2014). Dẫn đầu là khối DN 100% vốn nhà nước (ước đạt 7,04 triệu đồng/tháng, tăng 8%); tiếp đó là khối DN FDI (ước đạt 5,47 triệu đồng/tháng, tăng 9%), khối DN tư nhân (ước đạt 4,99 triệu đồng/tháng, tăng 6%).

Tuy nhiên, Bộ LĐ-TB-XH cho biết tùy theo từng ngành nghề mà có mức tăng lương khác nhau. Cụ thể: khối thương mại, dịch vụ có mức lương cao nhất với 6,32 triệu đồng/người/tháng (tăng 8,8%); công nghiệp, xây dựng ước đạt 5,34 triệu đồng/người/tháng (tăng 11%); nông - lâm - ngư nghiệp ước đạt 4,45 triệu đồng/người/tháng (tăng 3%); nhóm ngành dệt may, da giày dao động trong khoảng 4,5 - 5,23 triệu đồng/người/tháng.

Trong khi đó, một số ngành nghề như cao su, dầu khí... dù năng suất lao động theo sản lượng vẫn tăng nhưng doanh thu, lợi nhuận đều sụt giảm mạnh nên lương giảm (ngành cao su giảm 4%-5%, ngành dầu khí giảm 3%-5% so với năm 2014).

Trong tổng số 13.178 DN báo cáo - đến ngày 31-12-2015, vẫn còn 14 DN ở 8 tỉnh, thành phố nợ khoảng 16,5 tỉ đồng tiền lương của 2.300 lao động và hơn 1.700 DN chưa có kế hoạch thưởng Tết hoặc không có tiền thưởng Tết cho NLĐ.

Bất thường nơi dừng, nơi không

Theo phản ánh của một số khách hàng đang làm hồ sơ vay vốn mua nhà tại Ngân hàng B, nhiều ngày gần đây họ đột ngột nhận được thông báo miệng của nhân viên tín dụng là dừng cho vay mua nhà, và không biết đến khi nào mới tiếp tục cho vay lại. Nhiều người đã làm hồ sơ vay vốn đầy đủ để giải ngân vô cùng hoang mang vì sự đột ngột dừng cho vay mà không hề báo trước này của ngân hàng.

 Ngân hàng đột ngột dừng cho vay mua nhà, có bất thường? - 1

Chị Huyền, khách hàng đăng ký vay mua nhà ở xã hội tại B. chi nhánh Thăng Long cho biết, ban đầu nhân viên tín dụng thông báo do quá nhiều hợp đồng nên không nhận làm việc với chị nữa. Nhưng sau đó chuyển sang làm việc với nhân viên tín dụng khác, chị mới ngã ngửa khi được nhân viên này thông báo không tiếp nhận hồ sơ vì ngân hàng đang tạm dừng làm thủ tục cho vay. 

"Tôi chạy khắp các nhân viên tín dụng, nhờ người quen giới thiệu, đã qua 3,4 người rồi mà đều bị từ chối. Nhiều người thân đang làm hồ sơ vay cũng được trả lời tương tự, chỉ có những người đã hoàn thiện hồ sơ trước ngày 10/12 mới được giải ngân, còn lại khách hàng chậm chân đang bị dừng hết", chị Huyền cho hay.

"Tôi chứng kiến, một khách hàng đã bật khóc ngay tại phòng giao dịch cá nhân B. chi nhánh Thăng Long khi được biết không có cách nào để có thể được ngân hàng cho vay ngay trong tháng này như dự kiến dù căn nhà chị mua đã đến hạn thanh toán", chị Huyền nói.

Tại chi nhánh B. phố Tô Hiệu, Cầu Giấy, ngày 5/1, trong vai khách hàng đi hỏi vay, PV Infonet được nhân viên giao dịch lại cho biết: “Hiện tại tất cả các ngân hàng, chi nhánh của ngân hàng B. đang tạm dừng cho vay gói tín dụng 30 nghìn tỷ vì Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa có công văn tạm ngưng”.

Hỏi lý do tại sao lại ngừng cho vay và đến khi nào thì cho vay trở lại, nhân viên giao dịch đáp: “Cái này là do bên trên chỉ đạo. Đợi đến khi nào NHNN có công văn xuống thì gói tín dụng lại được mở”.

Trong khi đó, tại Chi nhánh KĐT Mễ Trì Hạ, quận Nam Từ Liêm; chi nhánh số 1 Nguyễn Huy Tường, quận Thanh Xuân... các nhân viên ngân hàng B. tại đây lại vẫn khẳng định: “Hiện tại ngân hàng vẫn đang cho vay gói tín dụng hỗ trợ 30 nghìn tỷ, chỉ cần khách hàng đáp ứng đầy đủ điều kiện cho vay của NHNN”.

Khách hàng Thúy Minh, đến giao dịch tại chi nhánh Tô Hiệu chiều 5/1 bức xúc: “Hồi sáng mình có gọi điện đến chi nhánh Thanh Xuân hỏi tư vấn. Các nhân viên còn hướng dẫn, tư vấn cụ thể, chi ly hồ sơ, thủ tục vay vốn. Chiều có việc qua đây, mình định làm thủ tục luôn bên này. Không hiểu sao chi nhánh lại không cho vay, bảo NHNN có công văn tạm dừng?”

Khách hàng bức xúc vì cùng một ngân hàng B. nhưng chỗ bảo vẫn cho vay, chỗ bảo không, chẳng biết đằng nào mà lần.

Một nhân viên tín dụng tại B. chi nhánh Thăng Long cho khách hàng biết vẫn có thể tiếp nhận hồ sơ thủ tục nhưng khách phải chờ vì hiện tại ngân hàng sẽ chưa giải ngân. Tất cả các trường hợp vay vay nhà mà tài sản thế chấp hình thành trong tương lai đều dừng cho vay kể cả vay nua nhà ở thương mại và mua nhà xã hội.

Cấm cửa "nhà trên giấy"?

PV Infonet đã liên lạc qua điện thoại với một lãnh đạo cấp cao ngân hàng này, vị này nói "không nắm được" "những việc nhỏ nhỏ thế này" và đề nghị phóng viên lên hệ với một số người phụ trách bán lẻ của ngân hàng để có thông tin.

Theo tìm hiểu của PV Infonet, ngân hàng B. đã có công văn gửi các chi nhánh về việc ngừng nhận thế chấp mới áp dụng trong mọi trường hợp đối với các tài sản đảm bảo là nhà ở (bao gồm căn hộ chung cư, biệt thự, nhà ở liền kề) chưa được cấp sổ đỏ. Việc ngừng nhận thế chấp thực hiện từ ngày 10/12/2015 cho đến khi có văn bản hướng dẫn mới của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. 

Việc cho vay chỉ được thực hiện nếu khách hàng thế chấp bằng tài sản nhà đất đã có sổ đỏ, đối với những khách hàng có tài sản thế chấp hình thành trong tương lai thì ngừng cho vay hoàn toàn.

Tìm hiểu của PV Infonet thì tại các ngân hàng khác như Vietinbank, Tienphong bank... khách hàng vẫn được nhân viên tín dụng hướng dẫn làm hồ sơ vay và cam kết giải ngân bình thường.

Trao đổi với PV Infonet, một nhân viên tín dụng Tienphong bank cho biết, trước đó, tầm cuối tháng 12/2015, ngân hàng này cũng tạm dừng cho vay 1 tuần để rà soát thủ tục thực hiện quy định cho vay theo Nghị định 99 về giao dịch đảm bảo đối với tài sản hình thành trong tương lai, ngay sau đó đã thực hiện cho vay trở lại bình thường.

Việc ngân hàng dừng nhận hồ sơ cho vay mua nhà vào đúng thời điểm cuối năm, khi nhu cầu vay mua nhà tăng cao, gây tâm lý hoang mang lo lắng cho nhiều khách hàng. 

Bên cạnh đó, nhiều khách hàng vay mua nhà theo gói ưu đãi 30.000 tỷ lo lắng bởi ngân hàng B. dừng cho vay cũng đồng nghĩa với việc đóng hoàn toàn cơ hội đối với các khách hàng mua nhà ở xã hội.