Thứ Hai, 18 tháng 1, 2016

Ông Nguyễn Xuân Quang, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Đầu tư Nam Long, đánh giá thị trường BĐS Việt Nam trong năm qua phát triển do lòng tin thị trường đang phục hồi, các ngành sản xuất kinh doanh thương mại đang phát triển. Phân khúc thu hút người mua nhiều là trung và cao cấp.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia và doanh nghiệp cảnh báo nguy cơ lại tái diễn tình trạng bong bóng nhà đất. Ông Lê Hữu Nghĩa, Giám đốc Công ty Lê Thành, phân tích năm 2016 thị trường BĐS sẽ phát triển hơn nữa, do đầu tư vào USD, vàng… không hấp dẫn nên nhiều người sẽ tập trung rót tiền vào BĐS. Song thị trường này có thể sẽ “đóng băng” vào năm 2017 hoặc năm 2018.

“Nguy cơ đó có thể sẽ diễn ra khi rất nhiều người đang kỳ vọng nhiều vào Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dường (TPP). Họ nghĩ rằng TPP đã ký kết, trong khi thực tế cần phải có lộ trình 5-10 năm thì những chính sách thuế mới được áp dụng” - ông Nghĩa phân tích.

 Bất động sản sẽ đóng băng vào năm 2017? - 1

Khách hàng tham quan căn hộ mẫu tại một dự án ở quận 9, TP.HCM. Ảnh: QH

Hơn nữa, theo ông Nghĩa, hiện nay các doanh nghiệp đang tập trung vào phân khúc sản phẩm cao cấp quá nhiều (chiếm 70%), trong khi nhu cầu nhà ở thật nhiều nhất lại là phân khúc dưới 1 tỉ đồng/căn hộ.

“Một mối lo nữa là những dự án chưa thi công, thi công chậm đang thu hút nhà đầu tư, ngược lại những dự án hoàn thành lại giảm người mua. Lý do: Người mua để đầu tư, mua đi bán lại kiếm lời nhiều hơn là mua để ở” - ông Nghĩa cảnh báo.

Một số doanh nghiệp, chuyên gia khác cũng dự báo những người mua để đầu tư, chờ lên giá bán cho lại người khác sẽ tung ra thị trường một lượng hàng “khủng” trong năm 2017. Đó là chưa kể năm 2017, 2018 các công ty cũng sẽ tung ra khoảng 60.000 căn hộ, trong khi dự báo chỉ bán được 30.000 căn. Khi đó rủi ro sẽ rất lớn đối với thị trường nhà đất. Chưa hết, hiện nay lực lượng tiếp thị tác động lên thị trường BĐS “quá giỏi” và lực lượng này có thể góp phần làm biến dạng thị trường.

Từ đó, nhiều ý kiến khuyến cáo các doanh nghiệp cần sản xuất sản phẩm đáp ứng nhu cầu ở thật với giá hợp lý. Ngoài ra, cơ quan chức năng cần điều chỉnh chính sách để tránh nguy cơ bong bóng BĐS trở lại.

Thấp nhất trong 25 năm

Theo cuộc thăm dò từ Reuters, kinh tế Trung Quốc được dự báo sẽ trải qua giai đoạn tăng trưởng thấp nhất trong vòng 25 năm qua khi chỉ đạt 6,9% trong năm 2015. 

Các nhà phân tích cho rằng nền kinh tế lớn thứ hai thế giới này sẽ còn tăng trưởng chậm hơn trong năm nay, xuống còn 6,5% cho dù Bắc Kinh có tiếp tục cắt giảm tỉ lệ lãi suất.

Hãng tư vấn Fathom Consulting của Anh cho rằng con số có thể thấp hơn nhiều so với dữ liệu được dự đoán, ở mức 2,4%.

 Kinh tế Trung Quốc tăng trưởng thấp nhất trong 25 năm - 1

 Một nhà đầu tư đang xem thông tin chứng khoán ở Giang Tô, Trung Quốc

“Mặc dù có những dấu hiệu ổn định trong thị trường chứng khoán và xe ô tô, nền kinh tế vẫn sẽ đối mặt với những áp lực suy giảm trong năm nay” -  một nhà kinh tế ở Thượng Hải nói.

Trung Quốc đang phải đối mặt với nhiều khó khăn như xuất khẩu kém, đầu tư chậm, thị trường chứng khoán không ổn định và các khoản nợ lớn. Khó khăn trong chính sách trong năm vừa qua đã dấy lên lo ngại đối với các nhà đầu tư thế giới về khả năng phục hồi kinh tế của Bắc Kinh.

Kinh tế Trung Quốc liệu có khởi sắc trong năm 2016?

Viễn cảnh của nền kinh tế Trung Quốc sẽ phần nào đó tươi sáng hơn trong năm nay khi thị trường bất động sản có dấu hiệu phục hồi. Kinh doanh xe cộ có phần khởi sắc hơn khi tăng 6% trong đầu năm 2016.

Các chuyên gia tư vấn chính sách cho rằng trong năm nay chính phủ có thể tăng thâm hụt ngân sách lên 3% - mức cao nhất trong vòng nửa thế kỷ qua.

Số liệu các lĩnh vực kinh tế Trung Quốc trong tháng 12 được đưa ra cho thấy nhiều sự khởi sắc. Nổi bật lên trong đó là thị trường bán lẻ, được dự báo tăng trưởng 11,3% trong tháng 12 vừa rồi.

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết, trong tháng 12/2015, tính chung toàn hệ thống TCTD, có 11 ngân hàng điều chỉnh tăng lãi suất các kỳ hạn khoảng 0,1-0,5%/năm, bên cạnh đó có 2 ngân hàng giảm lãi suất khoảng 0,1-0,3%/năm.

 NHNN: Lãi suất tăng do yếu tố mùa vụ - 1

Nửa đầu tháng 1/2016 đã có 3 ngân hàng điều chỉnh tăng lãi suất kỳ hạn. ảnh minh họa

Xu hướng tăng lãi suất tại các ngân hàng chủ yếu do yếu tố mùa vụ, mang tính chất tạm thời để đáp ứng nhu cầu thanh toán và dự phòng chi trả trong dịp giáp Tết. Sau điều chỉnh, lãi suất của các ngân hàng này vẫn nằm trong vùng trung bình so với mặt bằng phổ biến của toàn thị trường (khoảng 5-5,3%/năm đối với kỳ hạn dưới 6 tháng; 6,4-7,0%/năm đối với kỳ hạn trên 6 tháng). Do đó, nếu tính trung bình toàn hệ thống, lãi suất huy động bình quân gia quyền trong tháng 12/2015 ở mức 5,1%/năm, chỉ cao hơn 0,06%/năm so tháng trước đó.

NHNN cho biết, sang nửa đầu tháng 1/2016, có 3 ngân hàng điều chỉnh tăng lãi suất khoảng 0,1-0,3%/năm ở các kỳ hạn trên 6 tháng. Đây là các NHTM cổ phần nhỏ và mức điều chỉnh thấp nên lãi suất huy động bình quân gia quyền toàn hệ thống vẫn tiếp tục ổn định so với tháng 12/2015. Lãi suất của các ngân hàng này sau điều chỉnh vẫn nằm trong vùng phổ biến của toàn hệ thống. Hiện lãi suất huy động của hệ thống TCTD phổ biến ở mức 4,5-5,4%/năm đối với kỳ hạn từ 1 tháng đến dưới 6 tháng và 5,5-7,2%/năm đối với kỳ hạn trên 6 tháng.

Theo NHNN, diễn biến trên cho thấy, mức tăng lãi suất huy động của các TCTD thời gian gần đây là không đáng kể, do đó về cơ bản mặt bằng lãi suất huy động bằng VND vẫn tiếp tục ổn định. Mức tăng lãi suất này không bắt nguồn từ áp lực cân đối vốn của các TCTD mà chỉ là phản ánh yếu tố mùa vụ, tạm thời giống như quy luật của các năm trước, do đó chưa tạo áp lực đến lãi suất cho vay. Trên thực tế, mặt băng lãi suất cho vay bằng VND phổ biến của toàn hệ thống tiếp tục ổn định trong tháng 12/2015 và 15 ngày đầu tháng 1/2016.

Hiện nay, lãi suất cho vay bằng VND của hệ thống TCTD phổ biến khoảng 6-9%/năm đối với ngắn hạn, 9-11%/năm đối với trung và dài hạn, một số ngân hàng áp dụng lãi suất cho vay đối với phân khúc khách hàng có xếp hạng tín nhiệm cao, khả năng tài chính tốt… khoảng 5-6%/năm.

Bên cạnh đó, tỷ trọng dư nợ các khoản cho vay có lãi suất trên 13%/năm tiếp tục xu hướng giảm, tỷ trọng dư nợ các khoản cho vay có lãi suất dưới 10%/năm tiếp tục xu hướng tăng, cho thấy các TCTD vẫn đang tiếp tục hỗ trợ cho sản xuất kinh doanh và nền kinh tế.

Những kiểu thưởng Tết khiến nhân viên “dở khóc dở cười”

Chưa đầy một tháng nữa là đến Tết âm lịch, người lao động trên cả nước đang trồng chờ vào những khoản tiền thưởng Tết. Tuy nhiên, theo thông tin của một số doanh nghiệp công bố gần đây, thưởng Tết nhân viên bằng hiện vật “cây nhà lá vườn” đang chiếm ưu thế.

Hàng loạt những công bố thưởng Tết gần đây của một số công ty khiến không chỉ người được thưởng mà còn dư luận trong nước xôn xao.

Một công ty vật liệu xây dựng nằm trên đường Lương Ngọc Quyến  - TP. Thái Nguyên đã thưởng cho nhân viên 200 viên gạch.

 “Nhân viên không có quyền đòi hỏi sếp thưởng Tết” - 1

200 viên gạch là phần thưởng tết "có một không hai" của công ty vật liệu xây dưng. Ảnh minh họa

Cơ sở sản xuất hương ở Đan Phượng- Hà Nội cũng dành cho nhân viên món quà Tết độc đáo là 100.000 đồng/người và một bó hương mỗi loại.

 “Nhân viên không có quyền đòi hỏi sếp thưởng Tết” - 2

 Hương đốt được xem là sản phẩm "cây nhà lá vườn"  mà cơ sở Đan Phượng dùng để thưởng tết cho nhân viên. Ảnh minh họa

Tương tự, công ty TNHH truyền thông T.V có phần thưởng là 30 bịch giấy vệ sinh cho nhân viên dịp Tết.

Không kém phần bi hài, một công ty dệt may khác trên địa bàn Hà Nội thưởng Tết cho nhân viên bằng 70 chiếc quần đùi.

 “Nhân viên không có quyền đòi hỏi sếp thưởng Tết” - 3

Dùng quần đùi tự sản xuất để thưởng tết, nhân viên công ty "dở khóc dở cười". Ảnh minh họa

Thưởng tết bằng tương ớt là trường hợp phổ biến ở các công ty sản xuất thực phẩm ở TP. HCM. Mỗi nhân viên sẽ được thưởng 1 thùng tương ớt do chính công ty mình sản xuất ra. Lãnh đạo sẽ được phần thưởng Tết lớn hơn là 2 thùng tương ớt. "Sang" hơn, doanh nghiệp sản xuất giò chả cũng lên kế hoạch thưởng Tết cho nhân viên bằng giò bò, giò ngựa bạch...

Doanh nghiệp không thưởng Tết có vi phạm?

Chương VI, Điều 64 Bộ luật lao động 2012 quy định, người sử dụng lao động có trách nhiệm trích từ lợi nhuận hàng năm để thưởng cho người lao động đã làm việc tại doanh nghiệp từ một năm trở lên, theo quy định của Chính phủ phù hợp với đặc điểm của từng loại doanh nghiệp.

Tuy nhiên theo Điều 103 Bộ luật lao động 2012, tiền thưởng là khoản tiền mà người sử dụng lao động thưởng cho người lao động căn cứ vào kết quả sản xuất kinh doanh hằng năm và mức độ hoàn thành công việc của người lao động.

Quy chế thưởng do người sử dụng lao động quyết định và công bố công khai tại nơi làm việc sau khi tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện tập thể lao động tại cơ sở.

Ngoài quy định trên, chia sẻ về vấn đề này, Luật sư Lê Ngọc Hoàng, Trưởng Văn Phòng luật sư Long Tâm (Đoàn luật sư Hà Nội) cho biết: “Doanh nghiệp không thưởng Tết là chưa chắc đã vi phạm pháp luật lao động bởi không có văn bản pháp quy nào về lương tháng 13. Và đối với tiền thưởng nói chung, trong đó có thưởng Tết thì còn phải được ghi vào Hợp đồng lao động thì mới buộc Người sử dụng lao động phải trả như quy định tại Khoản 3, Điều 4 Nghị định 47/2015/TT-BLĐTBXH ngày 16 tháng 11 năm 2015 của Bộ Lao động Thương binh và xã hội”.

Như vậy “Việc thưởng Tết của mỗi doanh nghiệp sẽ phụ thuộc vào Quy chế tài chính và Hợp đồng lao động ký kết với Người lao đông của doanh nghiệp đó. Trước khi tuyển nhân viên vào làm việc tại doanh nghiệp, việc thưởng tết sẽ được ghi rõ trong hợp đồng lao động. Hầu hết ở các doanh nghiệp, doanh số bán hàng tăng hay giảm là điều kiện để đề ra mức tiền thưởng tết cho nhân viên”, Luật sư Lê Ngọc Hoàng phân tích.

Luật sư Hoàng cho biết thêm, nếu doanh nghiệp không xây dựng Quy chế thưởng và Hợp đồng lao động không ghi cụ thể thì nhiều khi nhân viên, người lao động không có quyền đòi hỏi tiền thưởng Tết từ doanh nghiệp mình đang làm cho dù doanh nghiệp làm ăn phát đạt, có lãi…

Đây đang là điều bất cập khi pháp luật lao động chưa đề cập quy định cụ thể việc Thưởng nói chung và thưởng Tết âm lịch nói riêng. Trường hợp này nếu có, người lao động chỉ còn mỗi cách kiến nghị đến Chủ doanh nghiệp, Đại diện Người lao động cấp cơ sở (Công đoàn, Phòng Lao động thương bình xã hội quận huyện) hoặc hoặc thanh tra lao động để được xửa lý đáp ứng lợi ích của mình.

Sau 2 tuần giao dịch đầu tiên của năm 2016, chỉ số VN-Index mới ghi nhận một phiên tăng điểm mạnh nhất vào ngày thứ Ba (12/1) với mức tăng hơn 6 điểm, HNX-Index tăng 0,55 điểm. Đây được đánh giá là phiên giao dịch tích cực nhất trước khi đảo chiều giảm điểm trở lại. Tính ra VN-Index đã mở đầu năm giao dịch mới bằng một chuỗi ngày giảm điểm.

 Chứng khoán thê thảm đầu năm: Yếu tố nào đang chi phối? - 1

TTCK dù muốn hay không cũng phải chờ ăn theo tin tốt của cả trong và ngoài nước. Ảnh: Như Ý.

Theo nhận định chung của các CTCK,  đây là một sự kiện khác lạ so với cùng thời điểm của những năm trước. “Nhà đầu tư thường kỳ vọng TTCK sẽ được đánh lên trong tháng đầu năm dương lịch cũng là thời điểm trước kỳ nghỉ tết Âm lịch. Chu kỳ này đã lặp lại trong vòng hơn 5 năm qua tính đến năm 2015”, một phân tích viên nhận định.

Đặc biệt trong đợt giảm điểm này, thị trường đã phản ứng tiêu cực và tạo  phiên điều chỉnh khá mạnh vào giữa tuần trước trước làn sóng bán tháo diễn ra trên thị trường Phố Wall. Đặc biệt là cú sốc từ việc TTCK Trung Quốc giảm tiếp 7% và tự động ngừng giao dịch lần thứ 2 trong tuần. 

Tại thời điểm này, ngoài số lượng lớn mã giảm sàn còn xuất hiện dấu hiệu bản giải chấp ở những mã có tính đầu cơ cao. Đã vậy, nhà đầu tư nước ngoài vẫn giữ hành động bán ròng làm chủ đạo. Tính từ đầu năm đến ngày 12-1, khối ngoại đã bán ròng gần 186 tỷ đồng trên sàn HOSE. Xem ra đây sẽ là sự khởi đầu không mấy suôn sẻ vì khối ngoại thường là động lực lớn của thị trường và ảnh hưởng mạnh đến tâm lý nhà đầu tư nội.

Vì sao diễn biến trên TTCK lại đi ngược lại với những yếu tố vĩ mô của nền kinh tế Việt Nam trong năm bất chấp nhiều thông tin vỹ mô tích cực được công bố. Mổ xẻ kỹ điều này, Công ty chứng khoán HSC đã chỉ ra: thị trường trong nước hiện phụ thuộc nhiều vào diễn biến thị trường thế giới và khu vực. 

Cụ thể hơn, phụ thuộc vào diễn biến đồng Nhân dân tệ (NDT). “Sự phá giá của đồng NDT không phải diễn ra lập tức và chính phủ nước này có thể quyết định duy trì bình ổn một thời gian trước khi có những điều chỉnh tiếp theo. Trên thực tế không thể biết được chính xác điều này và do đó rất khó để đưa ra dự báo ngắn hạn đối với diễn biến của đồng tiền này”- HSC cho biết.

Yếu tố nào đang chi phối

Theo số liệu của HSBC Việt Nam, nền kinh tế đã đạt được thành quả tốt trong năm 2015 với GDP tăng 6,7% - mức tăng mạnh nhất trong vòng tám năm qua, trong khi lạm phát tăng chậm lại chỉ còn 0,6%. Đây là một trong nhiều thông tin tích cực mà thị trường đón nhận trong đầu năm 2016. GDP quý IV-2015 đã tăng 7,1% đưa mức tăng trưởng cả năm đạt 6,7%, mức tăng nhanh nhất kể từ năm 2007, vượt qua mục tiêu do Chính phủ đề ra là 6,2%.

Bên cạnh đó, thị trường cũng đón nhận nhiều thay đổi từ phía cơ quan quản lý như rút ngắn thời gian thanh toán T+2, cho phép giao dịch trong ngày, cho phép mua bán cùng ngày và nhiều sản phẩm chứng khoán phái sinh khác. 

Hơn nữa Quý I-2016 cũng là thời điểm doanh nghiệp công bố kết quả kinh doanh và phần lớn được dự báo bức tranh khả quan hơn năm 2014. Dù có rất nhiều yếu tố nội tại tích cực hỗ trợ, song phản ứng của TTCK vẫn khá dè dặt.

Điểm chung của hầu hết nhận định về nguyên nhân dẫn đến đợt lao dốc mạnh của TTCK Việt Nam tuần qua cũng như những rủi ro tiềm ẩn là sự đe dọa đến ổn định của chứng khoán toàn cầu và diễn biến bất ổn trên thị trường tiền tệ, chứng khoán Trung Quốc.

 Hiện tại, cơ chế điều hành tỷ giá trung tâm của NHNN được cho là sự thay đổi hợp lý phù hợp với điều kiện hiện nay nhằm linh hoạt với sự thay đổi của thị trường. Đến nay tỷ giá USD/VND tại các ngân hàng vẫn ổn định và cách xa trần quy định của NHNN. Đây có thể đã trở thành yếu tố tích cực trên TTCK, song các diễn biến của đồng NDT khiến nhà đầu tư tỏ rõ thái độ thận trọng.

Công ty chứng khoán Bản Việt (VCSC) đặt vấn đề: liệu phiên lao dốc đầu năm ở thị trường Trung Quốc là do ảnh hưởng của quy định giao dịch mới hay là vì hoạt động sản xuất tiếp tục cho thấy những kết quả kém tích cực. 

“Nếu sản xuất chững lại khiến đồng NDT bị mất giá, thì điều này sẽ gây áp lực đối với tiền đồng Việt Nam và thử thách cơ chế quản lý ngoại hối mới của Việt Nam. Điều này sẽ ảnh hưởng bất lợi đối với TTCK trong ngắn hạn”, công ty này nhận xét.

Hiện, lượng vốn ngoại đổ vào Việt Nam để đầu tư vào kênh chứng khoán được xác định có thể chịu ảnh hưởng đáng kể khi Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) thực hiện các đợt tăng lãi suất. Dù vậy không hẳn nhà đầu tư đã mất cơ hội với thị trường, bởi lộ trình tham gia các hiệp định thương mại tự do tiếp tục diễn tiến tốt sẽ tạo động lực tái cơ cấu nền kinh tế và hỗ trợ cho các nhóm ngành được hưởng lợi.

2 tuần đầu năm của TTCK Việt Nam, những mã bị bán mạnh nhất và giảm điểm có VCB, MBB, ACB, CTG, BID thuộc nhóm ngân hàng cùng các mã vốn hóa lớn VNM, FPT, BVH. Đồng thời cổ phiếu có tính đầu cao như FLC, DLG, OCG cũng chịu cảnh đi xuống. Giao dịch thỏa thuận diễn ra khá trầm lắng chỉ xuất hiện ở MSN, VNM, SHB.